De exposure op onze website zou jou tevreden moeten stellen.

De ZZP-ers revolutie ligt voor veel mensen nog vers in het geheugen. Massaal deelden wij op sociale media ‘tegen de bakker’ quotes. Wat een ZZP-er wel te horen krijgt, maar wat je tegen de bakker nooit zal zeggen. De ene quote was nog treffender dan de andere. Mijn ‘opstand’ gaat daarop door. Waar ‘tegen de bakker’ betrekking had op allerlei ZZP beroepen (journalistiek, grafische vormgeving, fotografie en ga zo maar door) ga ik verder in mijn eigen vakgebied: fotografie.

Want hoe erg is het eigenlijk dat ik durf te zweren dat alle fotografen die ik ken, zowel beroepsfotografen als semi-professionals zoals ik, ermee te maken hebben gehad dat hun fotografiewerk gejat is? Er zijn teveel bedrijven die het ‘gewoon proberen’. Een foto van internet plukken, op hun website zetten of soms zelfs voor drukwerk gebruiken zonder de fotograaf in kwestie daarvoor te betalen of aan naamsvermelding te doen. In de hoop dat je het als auteursrechthebbende niet zal zien. En als je het wel gezien hebt hopen ze dat je niet de moeite neemt om actie te ondernemen. Als je het bedrijf in kwestie daar wél op wijst krijg je antwoorden als: “ik wist niet dat het niet mocht”, “ik betaal niet want ik heb je foto niet van je website maar van een andere bron”, “ik weet dat het niet mag maar ik heb geen budget” of “”De exposure op onze website zou jouw* tevreden moeten stellen.”

De aanleiding van dit artikel? De onbeschofte manier waarop ik onlangs ben behandeld door een bedrijf dat 1 van mijn foto’s onrechtmatig had gebruikt op hun website.

Het was voornamelijk een gevalletje: als ik maar hard genoeg schreeuw en bluf dan haakt ze vast wel af. Oei. Inschattingsfoutje. Dan ben je bij mij aan het verkeerde adres. Juist hun onprofessionele reactie zorgde ervoor dat ik er vol tegenin ging. En natuurlijk juridisch advies inwon voor het geval het nodig zou zijn, ook al wist ik precies dat ik volledig in mijn recht stond. Quotes als “wij zullen Jan en Alleman op de hoogte brengen van je opstelling en je correspondentie”, “je mag nooit meer in ons ‘bedrijf’ komen” en “we worden collectief een beetje onpasselijk van van* semi professionele fotografen die toegang vragen voor achter de schermen en vervolgens op hoge poten een vergoeding vragen voor gebruik”. Overigens ben ik nog nooit bij dit bedrijf geweest. Mooi ook dat er geprobeerd werd me te beledigen door me een ‘semi professionele fotograaf’ te noemen. het betekent namelijk niets meer dan: iemand die zijn inkomen deels uit fotografie haalt. En ja, dat klopt. :) Ach, er werd vast ‘amateurtje’ bedoeld. 

Er werd me ook meer dan eens gevraagd waarom ik geen copyright op mijn foto’s zet voordat ik ze online plaats. A: een copyright op je foto heeft in Nederland geen toegevoegde waarde. Je ‘copyright’ ofwel auteursrecht, verkrijg je automatisch wanneer je werk creatief genoeg is. B: foto’s zijn het visitekaartje van een fotograaf, als ik mijn foto’s met een gigantisch copyright online zet maakt dat de foto’s er niet bepaald mooier op toch?

En waarom gebeurt het? Omdat ze lekker kunnen bezuinigen wellicht? Want stel je voor dat je gewoon netjes voor een dienst betaalt. We betalen wel allemaal voor goederen zoals boodschappen, of diensten zoals een knipbeurt bij de kapper. Waarom niet voor het gebruik van foto’s? Zullen we met z’n allen kappen met dat jatwerk en gewoon de fotografen belonen voor hun werk en netjes toestemming vragen voor plaatsing, aan naamsvermelding doen en betalen voor het geleverde werk? Ook als het niet in opdracht van het bedrijf gebeurt? Dan hoeven bedrijven ook niet als een soort doldwaze, blaffende hond te reageren in de hoop dat het de fotograaf afschrikt en we afhaken. Wij als fotografen wijzen hen toch ook op een correcte manier op hun fout? En vragen om onze welverdiende vergoeding. Niets meer en niets minder.

*Disclaimer: de zeer professionele spelling- en grammaticafouten zijn bewust in de quotes gelaten. Gewoon, omdat het kan.